GreenBiz.vn - Các nhà đầu tư ngày càng kém tin tưởng vào việc một thị trường carbon toàn cầu ước tính trị giá 2 nghìn tỷ USD được thiết lập vào cuối thập kỷ này do tình trạng không rõ ràng về chính sách khí hậu toàn cầu vẫn đang tồn tại dai dẳng.
Sự thiếu vắng một thỏa thuận khí hậu toàn cầu mang tính ràng buộc pháp lý và chương trình buôn bán phát thải liên bang của Mỹ đang cản bước tăng trưởng của hoạt động buôn bán phát thải trên toàn thế giới đạt doanh thu 2 nghìn tỷ vào năm 2020. Trưởng phòng nghiên cứu carbon của Barclays Capital, Trevor Sikorski, cho rằng viễn cảnh này chỉ có thể đạt được nếu nước Mỹ vào cuộc.
Theo các nhà phân tích Point Carbon, thị trường tín dụng carbon trị giá khoảng 136 tỉ USD năm ngoái. Một điều tra của Point Carbon chỉ ra rằng 61% người tham gia cho biết họ trông đợi một chương trình buôn bán phát thải của Mỹ vào năm 2015, con số này giảm so với mức 90% của năm ngoái. Họ cũng dự đoán một mức giá carbon toàn cầu thấp hơn vào năm 2020, 31 euro/tấn, so với mức 35 euro/tấn dự báo trước đó.
Thị trường carbon cho phép các nhà gây ô nhiễm mua và phát thải carbon dioxit. Dưới các chương trình “định mức và buôn bán phát thải”, các công ty hoặc các quốc gia phải đối mặt với một hạn mức carbon. Nếu vượt quá hạn mức đó, họ có thể mua thêm hạn mức từ những công ty hay quốc gia khác.
Chương trình buôn bán phát thải của Liên minh châu Âu (EU ETS) được đưa ra vào năm 2005 là vũ khí chính của khối 27 quốc gia trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Cùng với một chương trình tương tự của Mỹ, chúng được coi là bước đi đầu tiên quyết định để tạo ra một thị trường carbon toàn cầu.
Ủy ban Liên minh châu Âu cho biết họ muốn nhìn thấy các chương trình buôn bán phát thải quốc gia như thế ở các nước OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế) vào năm 2013 và chúng sẽ được kết nối với nhau vào năm 2015.
Tuy nhiên, luật “định mức và buôn bán phát thải” vẫn phải đương đầu với sự chống đối quyết liệt từ Đảng Cộng hòa trong Thượng nghị viện Mỹ và những ngờ vực rõ ràng về việc một dự luật có được thông qua vào năm nay hay không. Một luật biến đổi khí hậu mới có thể ra mắt Thượng nghị viện sớm với nỗ lực lớn lao cuối cùng của Đảng Dân chủ để ban hành các cải cách chủ yếu về môi trường trong năm nay.
Ông Yvon de Boer, quan chức cấp cao về Biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc đã cảnh báo rằng cuộc tranh cãi về việc sử dụng các nguồn quỹ công và tư để đấu tranh chống biến đổi khí hậu phải được giải quyết nếu các cuộc đàm phán sắp tới ở Cancun (Mexico) cuối năm nay muốn tạo ra một hiệp ước toàn cầu đã thất bại trong việc trở thành hiện thực ở Copenhagen năm ngoái.
Những người tham gia hội nghị carbon tại Amsterdam đều tỏ ra chán nản do giá carbon trong chương trình buôn bán phát thải châu Âu yếu và thường xuyên dao động, đồng thời mọi hy vọng về một thỏa thuận khí hậu sẽ đạt được ở Cancun (Mexico) trong năm nay cũng ngày càng giảm dần.
Giá carbon ở châu Âu hiện tại chỉ đạt một nửa so với mức giá vào giữa năm 2008, giao dịch quanh mức 13.45 euro/tấn.
Những người tham gia trị trường đã coi năm 2010 là một “năm thiếu chắc chắn” hay “năm bắc cầu”. Quá trình chuyển sang một thị trường trị giá 2 nghìn tỷ USD được cho là sẽ diễn biến rất chậm. Abyd Karmali, giám đốc điều hành và trưởng phòng phát thải carbon toàn cầu của ngân hàng Mỹ – Merrill Lynch - nhận định: “Chúng ta sẽ vươn tới thị trường 2 nghìn tỷ USD với những bước đi chậm rãi.”
Một nhà buôn bán carbon cho rằng: “Chúng ta đang tiến giật lùi, xét tới những trì hoãn xảy ra với chương trình buôn bán phát thải của Austrila và sự thiếu vắng chương trình đó ở Mỹ.” Kế hoạch về một chương trình buôn bán phát thải của Australia trị giá hàng tỷ đô la đã vấp phải sự đình trệ mới vào tháng 2 khi Thượng nghị viện hoãn cuộc tranh luận về gói 11 dự luật ít nhất cho tới tháng 5.
Tuy nhiên, các biện pháp điều chỉnh hay thậm chí thuế carbon đã bị bác bỏ rộng rãi với tư cách là phương án thay thế cho chương trình “định mức và buôn bán phát thải” trong việc cắt giảm khí nhà kính.
Jorgen Kildahl, phó chủ tịch điều hành ở Statkraft nhận định: “Xét về kích thước, thị trường Mỹ sẽ lớn gấp 30 – 40 lần so với thị trường Anh. Cùng với các thị trường mới ở Trung Quốc và châu Á, chương trình buôn bán phát thải đang lớn dần lên. Không có một cơ chế nào khác hiệu quả bằng. Thuế carbon hay các điều luật sẽ không cho phép chúng ta đáp ứng các mục tiêu phát thải đề ra.”
Per Otto-Wold, giám đốc điều hành của Point Carbon cho biết: “Chúng ta đã quen với việc vượt qua gian khổ. Chuyện này không có gì khác thường và tôi chắc thị trường sẽ lại đi lên. Tôi có niềm tin mạnh mẽ vào thị trường carbon và việc nó sẽ phát triển ở Mỹ.”
Theo Reuters