GreenBiz.vn – Kết quả của hội nghị Copenhagen được dự báo sẽ kêu gọi khối lượng đầu tư khổng lồ vào các công nghệ năng lượng sạch để ngăn chặn biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, thỏa thuận đạt được lại không nêu chính xác cách thức tiền sẽ được huy động và một số người tham gia đàm phán cho rằng văn bản này không đưa nhiều điều khoản mới để khuyến khích đầu tư tư nhân.
Bước đi lớn nhất Hội nghị Copenhagen lẽ ra phải thực hiện để kích thích nền kinh tế xanh là gửi một tín hiệu mạnh mẽ rằng giá của ô nhiễm carbon dioxit sẽ tăng lên. Tuy nhiên, thỏa thuận đạt được vào ngày thứ 7 vừa qua (19/12) lại không bao gồm hạn mức phát thải của các quốc gia.
Hiệp ước Copenhagen đã đặt ra tham vọng giữ nhiệt độ Trái đất không tăng quá 2 độ C so với mức tiền công nghiệp nhưng lại để ngỏ các tuyên bố về mức cắt giảm phát thải tới cuối tháng 1 và thậm chí chúng không hề mang tính ràng buộc pháp lý. Điều này nghĩa là các nhà đầu tư phải tự phỏng đoán về giá cả cả tương lai của carbon. Chẳng hạn, các công ty điện và hàng không vẫn chưa biết liệu nâng cấp lên công nghệ sạch hơn có hiệu quả về mặt kinh tế hay không.
Việc hiệp ước Copenhagen không đưa ra bất kỳ tham chiếu nào cho một hiệp định ràng buộc pháp lý trong tương lai đã đặt ra nghi vấn về mức độ cam kết của các quốc gia trong việc giảm phát thải khí nhà kính. Nick Robins (HSBC) cho rằng: “Copenhagen là một bước lùi lớn đối với những nhà đầu tư mong muốn các tín hiệu chính sách rõ ràng và đáng tin cậy”.
Thị trường carbon
Bên cạnh đó, hội nghị Copenhagen cũng để lại một dấu hỏi về tương lai của thị trường carbon. Có một dẫn chiếu tới các thị trường này trong thỏa thuận đạt được: “Chúng tôi quyết định theo đuổi các cách tiếp cận khác nhau, bao gồm những cơ hội để sử dụng thị trường , nhằm nâng cao tính hiệu quả chi phí và xúc tiến các hoạt động giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu. “
Nghị định thư Kyoto năm 1997 đã thiết lập thị trường carbon toàn cầu, cho phép các tín dụng carbon từ năng lượng sạch ở các nước đang phát triển được bán cho các nước phát triển giúp các nước này bù đắp phát thải. Tuy nhiên, các mục tiêu do Nghị định này đặt ra sẽ hết hạn vào năm 2012, và hội nghị Copenhagen đã không đổi mới chúng. Điều đó nghĩa là các nhà đầu tư vẫn chưa biết liệu họ có thể bán “tín dụng” từ các dự án năng lượng sạch trong tương lai nữa hay không. Đầu tư từ thị trường carbon vào các nước đang phát triển đang giảm xuống, và có thể tiếp tục giảm.
Một điều Copenhagen đã làm được là vận động hỗ trợ cho ý tưởng chuyển khoản tài trợ 100 tỷ USD hàng năm cho thế giới đang phát triển nhằm giúp các nước này ứng phó với biến đổi khí hậu cho tới năm 2020, và một nửa số tiền đó được đề xuất phân phối thông qua các thị trường carbon . Nhưng một lần nữa, mục tiêu này sẽ đạt được bằng cách nào đã không được nhắc đến cụ thể.
Động cơ phát triển năng lượng sạch
Hiệp ước Copenhagen cũng gần như không đưa ra tín hiệu về các động cơ phát triển khác dành cho năng lượng sạch. Đầu tư vào năng lượng sạch đã giảm 15% do suy thoái kinh tế vào năm ngoái. Liên minh châu Âu vẫn giữ mục tiêu tạo ra 20% điện từ năng lượng tái tạo vào năm 2020 nhưng những động cơ tìm kiếm năng lượng thay thế ở một nơi nào khác trở nên kém rõ ràng. Chủ tịch Liên hiệp các thị trường carbon quốc tế, Abyd Karmali nói rằng: “Trong khi những cuộc đàm phán bị trì hoãn, vốn sẽ vẫn được triển khai và nó sẽ được triển khai cho nền kinh tế carbon cao”. Nói cách khác, việc kinh doanh vẫn vậy.
Một vài người nghi ngờ liệu thỏa thuận tại Copenhagen có thể cung cấp lượng tiền cần thiết hay không. Các nhà phân tích Tài chính Năng lượng mới của Bloomberg ước tính cần phải chi 500 tỷ USD cho năng lượng sạch mỗi năm để ổn định các khí nhà kính trong khí quyển cho tới năm 2020. Nhiều công nghệ sạch đòi hỏi giá carbon rất cao để mang lại lợi tức. Tom Kerry (Cơ quan Năng lượng quốc tế) nói rằng: “Những công nghệ này sẽ không thấy được một mức giá carbon đột phá cho tới năm 2025 hoặc muộn hơn nhưng việc đầu tư vẫn phải thực hiện vào hôm nay.”
Các chính sách quốc gia
Catherine Bremner, Trưởng phòng phát triển quốc tế của Carbon Trust cho rằng những tin tức đáng khích lệ đến từ bên ngoài các cuộc đàm phán. Cả Trung Quốc và Ấn Độ đều đưa ra các chính sách khuyến khích đầu tư năng lượng sạch và Mỹ đã cấp 100 tỷ USD trong dự luật kích thích nền kinh tế gần đây cho các công nghệ sạch. Trong Liên minh châu Âu (EU), việc đáp ứng các mục tiêu hiện tại vẫn đòi hỏi nguồn đầu tư lớn. Ngoài mục tiêu giảm phát thải, EU cũng đưa ra mục tiêu tạo ra 20% điện từ nguồn năng lượng tái tạo.
Các chương trình khu vực và quốc gia thường đưa ra các khoản trợ cấp trực tiếp mà khó đạt được thỏa thuận trên cấp độ quốc tế. Tổ chức tài chính năng lượng mới Bloomberg nói rằng 700 điều luật mới đã được thông qua trên khắp thế giới nhằm xúc tiến phát triển năng lượng sạch, một phần nhờ tiến trình hội nghị Copenhagen.
Nước Mỹ dự kiến thông qua những điều luật khí hậu chủ yếu vào năm sau. Đích đến của tiến trình đàm phán Liên Hợp Quốc phụ thuộc rất nhiều vào việc đó.
Theo BBC